6 ATÜ vs 10 ATÜ vs 16 ATÜ: Hangi Basınç Sınıfı Gerekli?

ATÜ (Atmosfer Basıncı) borunun dayanabileceği maksimum çalışma basıncını ifade eder. 1 ATÜ = 1 bar = yaklaşık 10 metre su sütunu. PN (Pressure Nominal) ile eşdeğerdir: PN6 = 6 ATÜ.

6 ATÜ (PN6) borular düşük basınçlı sulama sistemleri, bahçe sulama, damla sulama ve yer altı drenaj hatları için uygundur. Şebeke suyu basıncının düşük olduğu bölgelerde tercih edilir.

10 ATÜ (PN10) borular içme suyu şebekeleri, tarımsal sulama ana hatları, yağmurlama sistemleri ve orta basınçlı endüstriyel uygulamalar için kullanılır. En çok tercih edilen basınç sınıfıdır.

16 ATÜ (PN16) borular yüksek basınçlı su iletim hatları, dağlık arazilerde irtifa farkı olan projeler, pompali sistemler ve belediye ana hatlarında kullanılır. Maksimum güvenlik gerektiren uygulamalar içindir.

Basınç sınıfı arttıkça et kalınlığı artar ve fiyat yükselir. 10 ATÜ borular 6 ATÜ'ye göre %20-30, 16 ATÜ borular %40-60 daha pahalıdır. Gereğinden yüksek ATÜ seçmek bütçeyi gereksiz artırır.

Türkiye'de şehir şebekesi basıncı genellikle 3-6 bar (ATÜ) arasındadır. Yüksek katlı binalarda pompa takviyesiyle 8-10 bar'a çıkabilir. Çoğu ev uygulaması için 6-10 ATÜ boru yeterlidir.

32mm boru için: 6 ATÜ'de 2.0mm, 10 ATÜ'de 3.0mm, 16 ATÜ'de 4.4mm et kalınlığı bulunur. Kalın et = yüksek basınç dayanımı ama daha az iç çap.

Yerçekimli sulama: 4-6 ATÜ yeterli. Pompali yağmurlama: 10 ATÜ önerilir. Merkezi sulama ana hatları: 10-16 ATÜ. Damla sulama: 4-6 ATÜ yeterlidir.

PE boruların patlama basıncı nominal basıncın 2.5-3 katıdır. 10 ATÜ bir boru 25-30 bar'da patlar. Ancak güvenlik için her zaman nominal basıncın altında çalıştırılmalıdır.

Hat döşendikten sonra nominal basıncın 1.5 katı ile hidrostatik test yapılır. 10 ATÜ boru için 15 bar test basıncı uygulanır, 2 saat boyunca basınç düşüşü olmamalıdır.

6 ATÜ (PN6) şebeke suyu için yeterli değildir. Şebeke suyu basıncı genellikle 3-6 bar olup, güvenlik payı ile minimum 10 ATÜ boru kullanılmalıdır. 6 ATÜ sadece bahçe sulama ve düşük basınçlı uygulamalar içindir.

16 ATÜ (PN16) yüksek basınçlı ana şebeke hatları, pompalı sulama sistemleri, yüksek katlı binaların su bağlantısı ve yangın söndürme hatlarında kullanılır. Yüksek güvenlik gerektiren projelerde tercih edilir.

Evet, aynı kavramı ifade eder. ATÜ (Atmosfer Basıncı) Türkçe, PN (Pressure Nominal) uluslararası standarttır. PN10 = 10 ATÜ = 10 bar nominal basınç demektir.

Test basıncı nominal basıncın 1.5 katı olmalı. Suyun sıcaklığı not edilmeli (sıcaklık basıncı etkiler). Minimum 2 saat beklenmelidir. Basınç düşüşü 0.5 barı geçmemeli. Tüm bağlantılar kontrol edilmelidir.

Yangın söndürme hatları için minimum 16 ATÜ (PN16) PE 100 boru kullanılmalıdır. Bazı yönetmeliklerde PN25 gerekebilir. Boru çapı genellikle minimum 100mm (4 inç) olmalıdır.