PE Boru Kaç Ton Su Taşır? 20–63 mm Debi Hesabı
“32’lik boru saatte kaç ton su atar?” sorusunun tek rakamlı cevabı yoktur. Çünkü piyasadaki 32 mm ifadesi çoğunlukla dış çapı anlatır; gerçek iç çap ise PE sınıfına, SDR veya ATÜ değerine ve et kalınlığına göre değişir. Debiyi doğru tahmin etmek için iç çap, su hızı, hat uzunluğu, kot farkı ve pompa eğrisi birlikte okunmalıdır.
Ton/saat ile m³/saat aynı şey mi?
Su için günlük kullanımda 1 m³ yaklaşık 1 ton kabul edilir. Bu nedenle “saatte 5 ton su” ifadesi çoğu sulama hesabında yaklaşık 5 m³/saat debi anlamına gelir. Bu eşleştirme su için pratik bir yaklaşımdır; yoğunluğu farklı sıvılarda aynı kabul yapılmaz.
Basınç ile debi de aynı kavram değildir. ATÜ veya bar hattın basınç sınıfını ve çalışma koşulunu anlatırken, debi belirli sürede geçen su miktarıdır. Yüksek basınç sınıflı bir PE100 kangal boru tek başına daha çok su taşıma garantisi vermez.
20, 25, 32, 40, 50 ve 63 mm neden doğrudan debi değildir?
PE borularda satış ölçüsü genellikle dış çaptır. Aynı 32 mm dış çapta 6 ATÜ, 10 ATÜ veya 16 ATÜ ürünlerin et kalınlığı değişebilir; dolayısıyla suyun geçtiği gerçek iç açıklık da değişir. Bu nedenle 32’lik boru için tek bir “ton/saat” rakamı yazmak yanıltıcıdır.
İç çapa göre teorik debi tablosu
Aşağıdaki değerler su hızının 1 m/s olduğu, kayıpsız ve tamamen dolu bir boru için teorik örnektir. Gerçek sistemde dirsek, kaplin, vana, filtre, hat uzunluğu, kot farkı ve pompa kapasitesi sonucu düşürebilir. Tablo ürün dış çapı değil, gerçek iç çap üzerinden okunmalıdır.
| Gerçek iç çap | 1 m/s hızda yaklaşık debi | Halk dilinde yaklaşık |
|---|---|---|
| 16 mm | 0,72 m³/saat | 0,72 ton/saat |
| 20 mm | 1,13 m³/saat | 1,13 ton/saat |
| 26 mm | 1,91 m³/saat | 1,91 ton/saat |
| 33 mm | 3,08 m³/saat | 3,08 ton/saat |
| 41 mm | 4,75 m³/saat | 4,75 ton/saat |
| 52 mm | 7,65 m³/saat | 7,65 ton/saat |
Formül: debi (m³/saat) = iç kesit alanı (m²) × su hızı (m/s) × 3.600. Hız iki katına çıkarıldığında teorik debi de artar; ancak sürtünme kaybı ve su darbesi riski de hızla büyüyebilir.
32’lik, 40’lık, 50’lik ve 63’lük boru nasıl seçilir?
Kısa bir bahçe hattı, yüzlerce metre tarla sulama hattı ve yüksek kot farkına çalışan pompa aynı çapla değerlendirilmez. Önce aynı anda çalışacak çıkışların toplam debisi bulunur. Ardından borunun gerçek iç çapı ve toplam hat kaybı hesaplanır.
- 32 mm PE100 boru: küçük debili branşman veya proje hesabı uygun olan kısa hatlarda değerlendirilir.
- 40 mm PE100 boru: 32 mm’ye göre daha geniş kesit sunar; gerçek kazanç et kalınlığı ve hat uzunluğuna bağlıdır.
- 50 mm PE100 boru: daha yüksek hedef debilerde veya uzun hatlarda hesaplamaya alınabilir.
- 63 mm PE100 boru: ana hat, uzun mesafe veya birden fazla çıkışta sık değerlendirilen çaplardan biridir.
Bu açıklamalar proje sonucu değildir. Kesin çap için boru çapı hesaplama aracını ön değerlendirme amacıyla kullanın ve pompa eğrisiyle doğrulayın.
Uzunluk, kot farkı ve bağlantılar debiyi nasıl düşürür?
Boru uzadıkça sürtünme kaybı artar. Hat yukarı çıktığında statik yük oluşur. Dar kaplin, gereksiz dirsek, yarı açık vana ve kirli filtre de kullanılabilir basıncı azaltır. Bu nedenle 10 metrelik test hattında görülen debi, 300 metrelik arazide aynı kalmaz.
Pompanın katalogdaki en yüksek debisi de tek başına yeterli değildir. İlgili değer çoğu zaman belirli bir basma yüksekliğinde değişir. Çalışma noktasını pompa eğrisi, emiş koşulu ve toplam dinamik yük belirler. ATÜ basınç sınıfı seçimi ile debi hesabı ayrı adımlar olsa da aynı projede birlikte doğrulanmalıdır.
Sahada doğru hesap için 7 bilgi
- Toplam boru uzunluğunu ve en yüksek kot farkını ölçün.
- Aynı anda çalışacak damlatıcı, sprinkler veya çıkışların toplam debisini bulun.
- Pompanın marka-modelini ve çalışma eğrisini alın.
- Borunun dış çapı, ATÜ/PN ve SDR veya et kalınlığını doğrulayın.
- Dirsek, vana, filtre, kaplin ve daralmaları listeleyin.
- Hedeflenen çalışma süresi ve su sıcaklığını not edin.
- Seçimi SDR, PN ve ATÜ rehberi ile karşılaştırın.
İlgili ürünler, ölçüler ve teknik rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
PE Boru Kaç Ton Su Taşır? 20–63 mm Debi Hesabı konusunda Google’da halk diliyle sorulan 18 soruyu ürün ve uygulama ayrıntılarıyla yanıtladık.
20’lik PE boru saatte kaç ton su taşır?
20 mm ifadesi dış çapsa gerçek debi et kalınlığına göre değişir. Gerçek iç çap 16 mm kabul edilen teorik örnekte 1 m/s hız yaklaşık 0,72 m³/saat verir; hat kayıpları ayrıca hesaplanır.
25’lik boru saatte kaç ton su atar?
25 mm dış çap tek başına yeterli değildir. İç çap, su hızı, hat uzunluğu, kot farkı ve pompa çalışma noktası bilinmeden güvenilir ton/saat değeri verilemez.
32’lik boru saatte kaç ton su taşır?
32 mm genellikle dış çaptır. İç çap örneğin 26 mm ise 1 m/s teorik hızda yaklaşık 1,91 m³/saat görülür; farklı ATÜ ve et kalınlığında sonuç değişir.
40’lık PE boru kaç ton su taşır?
Gerçek iç çap 33 mm kabul edilen kayıpsız örnekte 1 m/s hız yaklaşık 3,08 m³/saat verir. Bu değer ürün garantisi değil, hesap yöntemini gösteren teorik örnektir.
50’lik kangal boru saatte kaç ton su verir?
İç çap 41 mm kabul edilen teorik örnekte 1 m/s hız yaklaşık 4,75 m³/saat verir. Uzun hat, dirsek, filtre ve kot farkı gerçek değeri azaltabilir.
63’lük PE boru saatte kaç ton su taşır?
İç çap 52 mm kabul edilen teorik örnekte 1 m/s hız yaklaşık 7,65 m³/saat verir. Kesin değer gerçek SDR/ATÜ, pompa ve hat kaybıyla hesaplanmalıdır.
1 ton su kaç metreküptür?
Normal koşullardaki su için pratik hesapta 1 ton yaklaşık 1 m³ kabul edilir. Bu nedenle ton/saat ile m³/saat su uygulamalarında yaklaşık eşdeğer kullanılır.
Boru çapı büyüdükçe debi artar mı?
Aynı hız ve koşullarda iç kesit büyüdükçe taşınabilecek debi artar. Ancak pompa kapasitesi yetersizse yalnız boruyu büyütmek hedef debiyi garanti etmez.
ATÜ yükseldikçe boru daha çok su taşır mı?
Hayır. ATÜ basınç sınıfıdır. Aynı dış çapta daha yüksek basınç sınıfı daha kalın et anlamına gelebilir ve iç çapı küçültebilir.
PE100 ile PE32 borunun debisi aynı mıdır?
Aynı dış çaptaki iki ürünün et kalınlığı ve gerçek iç çapı farklı olabilir. Debi karşılaştırması malzeme adından değil iç çap ve hat hesabından yapılır.
100 metre boruda basınç ne kadar düşer?
Kayıp; iç çap, debi, yüzey, bağlantılar ve su sıcaklığına göre değişir. Tek bir sabit değer yoktur; hidrolik kayıp hesabı gerekir.
Kot farkı su debisini azaltır mı?
Evet. Hat yükseldikçe pompanın yenmesi gereken statik yük artar ve çalışma noktasındaki debi düşebilir.
Pompa çıkışı 2 inçse boru kaçlık olmalı?
Pompa ağzı tek başına karar verdirmez. Hedef debi, hat uzunluğu, pompa eğrisi ve izin verilen hız birlikte değerlendirilir.
Kangal boruda dış çap mı iç çap mı yazılır?
Piyasadaki 20, 25, 32, 40 gibi PE boru ölçüleri çoğunlukla dış çapı ifade eder. Siparişte et kalınlığı veya SDR/ATÜ de yazılmalıdır.
Damla sulama ana hattında çap nasıl seçilir?
Toplam damlatıcı debisi, eş zamanlı çalışan bölümler, hat uzunluğu, kot ve izin verilen basınç farkı birlikte hesaplanır.
Boru çapı hesaplama aracı kesin proje sonucu verir mi?
Araç ön seçim sağlar. Kritik, uzun, gömülü veya yüksek basınçlı hatlarda sonuç pompa eğrisi ve mühendislik hesabıyla doğrulanmalıdır.
Debi hesabında dirsek ve vana önemli midir?
Evet. Her bağlantı yerel kayıp oluşturabilir; dar geçişli parça, kirli filtre ve yarı açık vana kaybı belirgin artırabilir.
Ton/saat hesabı için Ertunç Plastik’e hangi bilgileri vermeliyim?
Boru ölçüsü ve ATÜ, toplam uzunluk, kot farkı, hedef debi, pompa modeli, su kaynağı ve bağlantı sayısını paylaşın.
Bu konuyu ürün ve ölçülerle tamamlayın
İlgili ürün ailesine, ölçü sayfalarına ve tamamlayıcı teknik rehberlere doğrudan geçin.
Doğru Ürünü Birlikte Seçelim
Uygulama, çap, metraj ve teslimat bilgilerini paylaşın.